| مسعود شعاري 22 دي ماه 1340 (1961 ميلادي) در تهران متولد شد. از اوايل کودکي بسيار با موسيقي ايراني مأنوس بود، و در 13 سالگي آموختن سنتور را زير نظر هنرمند مرحوم منيژه عليپور (عالي پور؟) آغاز کرد. بعد از مدتي، به آموختن سه تار روي آورد. کار خود را زير نظر داريوش طلايي آغاز کرد و تا امروز نيز به نوازندگي سه تار ادامه داده است. در 21 سالگي آموزش تار را زير نظر استاد محمد رضا لطفي آغاز کرد و با هنر دستگاههاي موسيقي سنتي ايراني (رديف) آشنايي کامل پيدا کرد. و همزمان خدمت استاد بهاري شاگردي مي کرد و نوازندگي قطعات قديمي را نزد ايشان فرا مي گرفت.
علاقه زياد به سه تار او را به طرف استاد حسين عليزاده رهنمون کرد، و در حقيقت پيشرفت هنري او مرهون اين استاد گرانقدر موسيقي ايراني است. با توجه به اينکه در نوجواني نيز زير نظر اساتيد برجسته اي مانند استاد سعيد هرمزي و استاد يوسف فروتن آموزش ديده بود، کاملاً با موسيقي کلاسيک ايراني خو گرفته بود و به کنکاش در ظرايف و زيبايي هاي آن پرداخت. شعاري هميشه سعي در بازسازي آثار اساتيد پيش کسوت موسيقي داشته و اين هدف او خلق دو آلبوم «شباهنگ» و «کاروان صبا» را نتيجه داده است.
در «شباهنگ» مي توان شاهد بداهه نوازي او در دستگاههاي موسيقي ايراني باشيم، و همچنين بازسازي کارهاي برخي از استاتيد مانند رکن الدين مختاري، صبا، هرمزي و فروتن. شباهنگ در دو بخش سه گاه و بيات اصفهان اجرا شده است که روايت و اجراي شعاري آن را اثري شنيدني ساخته است. فضاي احساسي و بيان ويژه به خصوص در بيات اصفهان و اجراي پرجذبه و درخور توجه پيش درآمد مرحوم بهاري، معرف توانمندي اين هنرمند است.
اجراي كاروان صبا كه اختصاص به آثار استاد صبا داشت، بخش ديگري از هنر او را نماياند. و هدف اصلي آن تنظيم قطعاتي از موسيقي براي سه تار است که قبلاً براي ويولن نوشته شده بودند. ضمن آنكه توان و ظرفيت سه تار را در اجراي پاره اي قطعات به نمايش گذارد. هنگامي كه از او درمورد شيوه كار پرسش شود، چنين پاسخ مي دهد: «صبا سه تار نواز برجسته و بزرگي است و يكي از مراجع سه تارنوازي به شمارمي رود. با توجه به دقت و شناخت سبك سه تارنوازي، قطعات ويلن او را چنين تجسم مي كردم كه اگر صبا مي خواست اينها را با سه تار بنوازد، چگونه خواهدنواخت.» شعاري دراين اثر به خوبي نشان داد سبك و شيوه قدما را به خوبي مي شناسد. موردي كه در چند كنسرت پژوهشي پيرامون شيوه هاي سه تارنوازي، اطلاعات، شناخت و تبحر او را در شيوه هاي مختلف نظير سه تار صبا، هرمزي، فروتن، عبادي، لطفي و عليزاده معرفي كرد. ازسوي ديگر كاروان صبا اثري آموزشي نيز محسوب مي شود و كتاب مجموعه قطعات صبا تكميل كننده بار آموزشي اثر مذكور است.
سونوريته شفاف و خوش صدا، مضراب هاي قوي و پخته، تحرك و سرعت قابل توجه، تسلط در اجراي انواع ويبرهاي خاص سه تار، تك مضراب هاي خاص، استفاده از امكانات صوتي مختلف ساز از ويژگي هاي سه تار نوازي شعاري است. او تجربياتي نيز با ساز سه تار شكل داده است. تجربياتي كه در قالب گروه سه تار و گاه پاره اي كارها درحوزه موسيقي تلفيقي پديد آمد.
مسعود شعاري با تسلط کاملي که بر موسيقي سنتي ايراني دارد، تلاش کرده است که ملوديها و ريتمهايي از موسيقي سنتي که تقريباً بدست فراموشي سپرده شده بودند را احيا کند و آنها را در موسيقي معاصر ايراني بکار برد. و همچنين با ديدگاه وسيعي که نسبت به موسيقي دارد، آنها با موسيقي مدرن نيز تلفيق کرده است. در آلبوم «انتظار» او روايت و اجراي مناسب و توجه برانگيزي از سه تارنوازي ارائه مي دهد. ساز طبلا دراين اثر، قطعات ريتميك را متناسب با جملات پوشش مي دهد. اثر مذكور در حوزه شنيداري نيز اثري جذاب و پركشش است. «سير» تجربه ديگري از همراهي سه تار با موسيقي الكترونيك، صداهاي انساني و گيتار الكترونيك است.
شعاري هميشه براي آمورش موسيقي کلاسيک ايراني تلاش بسيار زيادي از خود نشان داده است و از سال 1360 مشغول امر آموزش در مراکز مختلف هنري که توسط بخشهاي خصوصي و دولتي ادره مي شوند، بوده است. در اين رابطه شاگردان زيادي تربيت کرده که مکتب هنري او را دنبال مي کنند. و هم اکنون بطور خصوصي و همچنين در دانشگاه آزاد و مرکز هنري گروه کامکارها مشغول آموزش به هنرجويان است. او متد آموزشي خاص خودش را دنبال مي کند (که در دست انتشار است.)
با همه اين كوشش ها و تجربيات نواندوخته، درامر آموزش شعاري به اصالت ها و سنت هاي ديرين سه تار بسيار پايبند است. كتاب هايي كه به كوشش او و شامل قطعاتي از اساتيد قديم است، از اين دست محسوب مي شود. ضمن آنكه او تلاش هايي نيز در زمينه تدوين و آموزش رديف انجام داده و مشغول نگارش آن است؛ اثري كه از جنبه تحليلي و آموزشي مي تواند براي سه تار نوازان مفيد باشد. شايد امروزه كمتر هنرجوي نسل حاضر سه تار را ديده باشيم كه دوره اي را نزد مسعود شعاري نگذرانده باشد. اين هنرمند قابليت ها و توانايي هايي دارد كه شايد هنوز هم به درستي به كار گرفته نشده و بخش هايي از آن حتي ارائه نشده باشد. با اين حال، هنوز سه تار شعاري، شنيدني و اثرگذار است.
استاد محمد رضا لطفي درباره آلبوم «انتظار» شعاري اينگونه مي گويد:
((موسيقي اي که با عنوان «انتظار» مي شنويد، تجربه اي نو است که در ايران براي نخستين بار صورت مي گيرد و مي تواند به همبستگي و پيوند دو کشور ايران و هند کمک شاياني کند. سابقه ي روابط فرهنگي ايران و هند به گذشته اي بسيار دور مي رسد که ريشه در نگرش آييني و مذهبي اين دو تمدن بزرگ دارد. بهرام گور -شهريار ساساني- گروهي بيش از پنجاه هزار موسيقي نواز از هند براي نوازندگي، به ايران فرا خوانده بود که بنا بر عقيده برخي از ايران شناسان، بخشي از اين خنياگران و موسيقي نوازان در منطقه لرستان کنوني اسکان داشته و دارند. اين حکايت ما را بر اين باور استوار تر مي کند که بايد رابطه اي عميق بين فرهنگ، ذائقه ملي و آيين مردم اين دو کشور وجود مي داشت تا اين تعداد هنرمند توانسته باشند با موسيقي خود، مردمان را تغذيه معنوي کنند.
«انتظار» مجموعه اي است از قطعات مختلف که مسعود شعاري تلاش کرده است تا در آن دريچه هاي تازه اي را به رويِ شنوندگان باز کند. رنگ و روي صدا - هر چند دلنشين است ولي گاهي شنونده ي ايراني را از سير فرهنگي و عادات ثانوي ايراني دور مي کند، اما با چند بار شنيدن، اين نا هماهنگي جاي خود را به هماهنگي دلپذيري مي سپارد.
نکته ديگر اين که اجرايِ ادواري «طبلا نواز» در تنبک نوازيِ کنوني ايران کم تر به چشم مي خورد. «ريزِ» تنبک که بايد بيش تر پر کننده ي زمانهاي اصلي در تنبک باشد، خود بطور مستقل عامل اجراي ريتم شده است که گاه براي شنيدن دوره هاي سازي مزاحمت ايجاد مي کند. با اين تجربه، شايد تنبک نوازان به اجراي ادواري تنبک، رجعت کنند و تمامي اين تکنيک هاي گسترده نو، در خدمت «ادوار» در آيد. گاهي سه تار خود را به موسيقي هند نزديک مي کند و با عدم استفاده از گوشه هاي طبقات يک دستگاه، اين کمبود سير رديف بيش تر خود را نشان مي دهد.
در اين اثر هنري، با توانايي بسيار خوبي که شعاري نشان داده است، مي توان در عرصه موسيقيِ جديِ ايراني، دست به تجربيات جديدي زد اما هنوز زود است تا برآوردي درست از آينده اين نوازنده ي با ذوق ترسيم کنيم. بي شک شعاري تأثيراتي از استادانش - هنرمند گرامي و بالنده حسين عليزاده و نگارنده - دارد ولي طبيعي است در آينده، بر اثر تداوم کار به بيان مستقل تري دست خواهد يافت. ناگفته نماند که آگاهي از موسيقي ايراني و به موازات آن موسيقي ملل همجوار مي تواند راه اين نوازنده و هنرمندِ نسلِ سومِ موجِ نو موسيقي را هموار کند. اميد و آرزوي توفيق براي اين دو هنرمند که چنين قطعاتي را با عشق پا به پاي يکديگر نواخته اند.))
نوشته شده توسط میکائیل پسندیده در دوشنبه بیست و پنجم خرداد 1388 ساعت 18:38 | لینک ثابت |
|
